چگونه به کودکانمان مهارت بسیار حیاتی تصمیم گیری را بیاموزیم؟

چگونه به کودکانمان مهارت بسیار حیاتی تصمیم گیری را بیاموزیم؟

چکیده :

دوست عزیز سلام.در این مقاله در مورد اهمیت فراگیری قدرت تصمیم گیری در کودکان با شما صحبت می کنیم و اینکه چگونه اونها رو می تونیم تشویق کنیم تا با اعتماد به نفس بالا بتونن در مورد مسائل زندگیشون از همین حالادرست تصمیم گیری کنن

به اشتراک بگذارید

print
چاپ صفحه
send-to-friend
ارسال به دوست
wish
افزودن به لیست علاقه مندی

امتیاز شما به این مطلب

تعداد امتیازها: 5

چگونه به کودکانمان مهارت بسیار حیاتی تصمیم گیری را بیاموزیم؟

 

بخش بزرگی از زندگی انسانها وابسته به تصمیم گیری و نحوه انتخاب آنهاست. تصمیم گرفتن دارای معانی متفاوتی است. ما روزانه تصمیم می گیریم که چه بپوشیم، چه کار بکنیم و چگونه با مردم رفتار کنیم. تصمیم گیری در کسب «استقلال و تسلط بر خود» بسیار مؤثر است . تصمیم گرفتن حتی در لحظات کوچک هم از اهمیت خاصی برخوردار است و فقط مختص لحظات حساس زندگی نیست . بیشتر ما در طول روز بارها با شرایطی مواجه شده ایم که تصمیم گیری در آنها لازم است. توانایی تصمیم گیری و دارا بودن اطمینان خاطر در تصمیمات از وظایف هر پدر و مادر ، کارمند و هر عضو مسئولیت پذیر جامعه به شمار می رود.

بعضی از افراد به طور ذاتی توانایی تصمیم گیری دارند و در مقابل آنها بعضی از افراد از پس تصمیم گیری در خصوص کارهای کوچک هم بر نمی آیند. تصمیم گیری فقط خاص بزرگسالان نیست .معمولاً کودکانی که اقدام به تصمیم گیری می کنند گاهی به عنوان کودکانی شناخته می شوند که ادای بزرگترها را درمی آورند . چقدر تاسفبار است که بزرگترها به ویژه در فرهنگ ما به کودکانی که خود را درگیر تصمیم گیری می نمایند، برچسب «‌بچۀ پر رو» می زنند . آنها به اشتباه تصور می کنند، بچۀ مودب، بچه ای است که تسلیم تصمیم دیگران باشد و اجازه دهد بزرگترهایش برایش تصمیم بگیرند. چنین طرز فکری صد درصد غلط است. ما معتقدیم که بزرگترها می توانند پیشنهاد دهند یا به کودک برای تصمیم گیری کمک کنند ولی آنها باید به کودک کمک کنندکه خودش بتواند مستقلاً تصمیم بگیرد.

والدین باید کمی نگران فرزندانی باشند که حتی توانایی ندارند لباسشان را خودشان انتخاب کنند یا در رستوران غذای مورد علاقه شان را انتخاب کنند و یا نمی دانند در کدام قسمت از ماشین بنشینند. بعضی از کودکان هستند که حتی نمی دانند باید با کدام مداد بنویسند یا نقاشی چه بکشند یا آیا به دوستشان خوراکی تعارف کنند یا خیر و چه کتابی را بخوانند. با این حال بسیاری از والدین بر این باورند که " تصمیم گیری کودکان پیش دبستانی و دبستانی توقعی زودهنگام است و در دنیای مدرن امروز که فرزندان بیشتر به والدین متکی و وابسته هستند وجود قدرت و مهارت تصمیم گیری در کودکان نیز چندان ضروری نیست."

اما متخصصان علوم روانشناسی و اجتماعی معتقدند که تصمیم گیری یکی از مهارتهای مهم زندگی است. حال در این خصوص چند سوال اساسی مطرح است :

  • به راستی چقدر به کودکانمان فرصت تصمیم گیری می دهیم؟

  • آیا از آن دسته مادر و پدرهایی هستیم که نظرات خود را مانند دستورالعمل و آئین نامه به بچه هایمان دیکته می کنیم؟

  • آیا بر این باوریم که هر آنچه به ذهن البته با تجربه ما می رسد به صلاح فرزندانمان است؟

  • آیا هر آنچه کودک ما می گوید الزاماً نادرست و غیر قابل پذیرش است؟

  • آیا نیازی هست که فرزندان ما از سنین پیش دبستانی تصمیم گیری را بیاموزند؟

  • آیا والدین باید در مورد فرزندشان که توانایی تصمیم گیری حتی در مورد ناهار مورد علاقه اش را ندارد، و یا حتی نمی داند با کدام مداد بنویسد، احساس نگرانی کنند؟

  • آیا اگر فرزندان ما نتوانند نیازهای خود و تصمیم مورد نظرشان را تشخیص دهند و قادر نباشند تا از میان چند گزینه ، معقول ترین را انتخاب کنند باید به فکر چاره باشیم؟

  • آیا قدرت تصمیم گیری امروز کودک ما می تواند راه را بر زمینه های انحراف فردای او ببندد؟

  • اگر مهارت تصمیم گیری در کودکان اهمیت دارد چگونه باید آموزش داده شود؟

  • آیا آموزش این مهارت بر عهده والدین است یا نهادهای آموزشی باید در این زمینه برنامه ریزی کنند یا اینکه این مهم ؛ وظیفه خانواده و نهادهای تربیتی و آموزشی است؟

با ما همراه باشید تا در این باره به توضیح نکاتی مهم بپردازیم.  

اگر برایمان قدرت تصمیم گیری فرزندمان اهمیت دارد و اگر به تاثیر تصمیم گیریهای درست در بزنگاه های زندگی واقفیم از همین امروز با کمک به بلوغ فکری فرزندمان و با احترام به تصمیم های ولو به ظاهر نادرست او، یاریش کنیم تا قدرت تصمیم گیری خود را بارور ساخته و از ابراز تصمیمش ابایی نداشته باشد.

آموزش این مهارت را به کودکان با یک داستان آغاز می کنیم:

{« رامین 8 ساله است. او در یک موقعیت سخت گیر افتاده است. ماجرا از این قرار است که او ورزش ژیمناستیک را خیلی دوست دارد اما دوست صمیمی اش کیوان عاشق فوتبال است. رامین اگر به باشگاه ژیمناستیک برود از دوستش جدا می ماند و اگر بخواهد همراه با دوستش به باشگاه برود باید به ورزشی بپردازد که هیچ علاقه ای به آن ندارد. رامین نمی داند کدام را انتخاب کند؟ جدایی از دوست دوست داشتنی و پرداختن به ورزشی که مورد علاقه اش است یا همراهی با دوستش و پرداختن به ورزشی که دوست ندارد؟.. او وقتی فهمید که انتخاب برایش سخت است گوشه ای نشست و شروع به گریه کرد.

موقعیتی که رامین در آن قرار داد نیاز به مهارتی به نام تصمیم گیری دارد. برای تقویت این مهارت ، باید بتوانیم از بین دو یا چند گزینه "انتخاب" کنیم. بدون اینکه از دست دادن باقی گزینه ها باعث حسرت خوردن و غصه دار شدنمان شود. گاهی هم ممکن است مجبور باشیم بین بد و بدتر، گزینه ای که کمتر بد است، انتخاب کنیم. به عنوان مثال وقتی کسی مریض می شود، ممکن است مجبور باشد بین درد کشیدن و داروی تلخ را خوردن، دارو را انتخاب کند. البته داروی تلخ برای هیچ کس خوشایند نیست ولی بهتر از مریضی و درد کشیدن است.»

 

حال با طرح چند سوال کودکان را به تفکر در زمینه ی انتخاب و تصمیم گیری وا می داریم :

اما بچه ها بیایید به رامین کمک کنیم و ببینیم که باید کدام تصمیم را بگیرد؟

آیا همیشه تصمیمات غلط از تصمیمات درست قابل تشخیص هستند یا این بستگی به سلیقۀ هرکسی دارد؟

شما اگر به جای رامین بودید چه می کردید؟}

و بدین ترتیب چالشی تازه را برای آموزش و یادگیری مهارت تصمیم گیری در کودکان آغاز می کنیم .

 

توصیه هایی مفید برای والدین در زمینه تقویت مهارت تصمیم گیری کودکان :

  • شاید سوق دادن دادن کودکان به سمت تصمیم گیری اندکی دشوار به نظر رسد، اما باید سعی کنیم که آنها را وادار به این کار کنیم.

  • والدین تا جایی که می توانند نباید تصمیم گیریهای کودک را محدود کنند. مثلا اینگونه نباشد که به کودکان فقط اجازه تصمیم گیری در مورد غذا یا اسباب بازی داده شود بلکه تا جایی که می توانند باید گزینه ها را افزایش دهند. با این کار در واقع اعتماد به نفس و حس کنجکاوی را در آنها افزایش داده اند. کودکی که نمی تواند در مورد صبحانه اش تصمیم بگیرد، به طور قطع در آینده با مشکل مواجه خواهد شد و نمی تواند در مواجهه با مشکلات زندگی جان سالم به در برد.

  • می توانیم چند لباس مختلف را پیش روی او قرار دهیم و سپس سعی کنیم که او را ناخودگاه به تصمیم گیری واداریم. او می تواند هر کدام از لباس ها را که نمی پسندد به ترتیب از دور خارج کند تا به هدف موردنظر دست پیدا کند، و یا می تواند ویژگی های لباس مورد علاقه اش را مطرح کند تا از این طریق سریعتر به نتیجه پایانی نزدیک شود.

  • یکی از مهمترین نکات در هنگام تصمیم گیری دارا بودن اعتماد به نفس بالا است. اگر فرزند ما به توانایی هایش در مورد کاری که انجام می دهد، اطمینان نداشته باشد، هیچ گاه قادر نخواهد بود که به منظور تصمیم گیری، مسائل مختلف را مو شکافی کند.

  • اگر می خواهیم فرزندانمان کاملا مطمئن باشند، باید به آنها اجازه داده شود که تصمیمات مختلفی در مورد موضوعات متفاوت بگیرند. کودک باید متوجه شود که در هر لحظه از زندگی باید تصمیم های مهمی بگیرد. انتخاب هایی نظیر اینکه :" با چه کسی در داخل حیاط بازی کنم، برای صبحانه چه بخورم؛" همه و همه از مواردی هستند که پایه تصمیم های مهم تری را که او قرار است در آینده برای زندگیش بگیرد را طرح ریزی می کنند.

  • به او بیاموزیم که سوال کردن و کمک خواستن در مواقع حساس بلامانع است. اما در عین حال باید تنها بر اساس عقاید و اعتقادات خود عمل کند. برایش روشن کنیم که شاید مجبور باشد هر روز تصمیم های زیادی بگیرد اما باید بداند تمام آنها به عنوان تمریناتی برای آمادگی که برای سال های آتی لازم دارد، به شمار می روند.

  • اگر کودک ما تصمیم خطرناک و مخربی گرفت تکلیف چیست؟ در این حالت نباید او را محدود کنیم. اجازه دهیم با عواقب احتمالی آن روبرو شود. اگر تصمیم گرفت که به دلیل سیر شدن بقیه غذایش را نخورد پس بنابراین جایی برای دسر هم نخواهد داشت. اگر لباس مورد علاقه برادرش را بر تن می کند، باید خودش آنرا بشوید و از این بابت از برادرش عذر خواهی هم بکند.

  • از توانایی های کودک خود پشتیبانی کنیم و او را به خاطر تصمیم گیری هایش تشویق نماییم ؛ چنین کارهایی به عنوان ابزاری برای بالا بردن اعتماد و اطمینان در کودک شناخته می شوند. عباراتی نظیر: " انتخاب بلوز قرمز کار بی نظیری بود" یا " انتخابت برای خوردن شیر برای صبحانه واقعا عالیه،" اطمینان خاطر دوباره ای را در ذهنشان بیدار می سازد که: آری، آنها هم قادر به تصمیم گیری هستند.

  • فراموش نکنیم زمانی که کودک بالاخره تصمیم خود را می گیرد و برای بیان آن به سوی ما می آید، اگر مکررا از او ایراد بگیریم و کارهایش را به چشم یک منتقد بنگریم ، مسلما اعتماد به نفس خود را از دست می دهد و ما نیز از هدف اصلی خود که همان ایجاد اطمینان در تصمیم گیری است، دور خواهیم شد.

  • به نقاط مثبت تصمیم او نگاه کنیم ، و انگشت خود را فقط بر روی اشکالات و کاستی های قضیه نگذاریم. از عباراتی از این دست استفاده کنیم: "بذار یک انتخاب دیگه داشته باشیم" یا " نظرت در مورد یک انتخاب دیگه چیه؟" او را به خاطر تصمیمش تشویق کنیم، اما در عین حال زیرکانه او را به سمت انتخاب مجدد راهنمایی کنیم.

 

ضمن آرزوی موفقیت برای شما پدر یا مادر عزیزی که زحمت کشیدی و چند دقیقه از وقتت  رو برای مطالعه این متن گذاشتی. من از این بابت بسیار خوشحالم و خدا رو شکر می کنم چون نشون میده که آینده فرزندت برات خیلی مهمه و دوست داری اونو مستقل و محکم و با هوش بار بیاری. همراه عزیز امیدوارم که با هم بتوانیم راه های سعادت را به خوبی پیش روی فرزندانمان بگشائیم. دوست عزیز من در وبسایت هوش سپید دات کام تصمیم دارم که با امید به خداوند عزیز تمام توانم رو بکار ببندم و از دانش و تجربه 24 ساله ام در زمینه مسائل آموزشی، یادگیری و تربیتی کودکان ، مدد بگیرم تا بتوانم با همراهی و همدلی شما والدین عزیز زمینه ساز راهی برای شکوفایی و استقلال کودکان امروز و فردامون باشم.

 

موفقیت فرزندان ایران زمین آرزوی  همیشگی تیم هوش سپید

      دوست دار شما- زهرا مرادپور- روانشناس بالینی   

 

جستارهای مرتبط :

کنجکاوی کودکان,درک و رفتار با کودکان,تماشای تلویزیون,تکلیف شب,استفاده از رایانه و تبلت و موبایل,خوردن صبحانه,مهارت تصمیم گیری

نظرات كاربران

نظرات خود را با ما در میان بگذارید

شما هم میتوانید نظر خود را در رابطه با این مطلب برای ما ارسال نمایید.

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید، اگر قبلا در سایت ثبت نام کرده اید اینجا را کلیک کنید.

captcha Refresh

عضویت در خبرنامه سایت

yesاگر میخواهید آخرین پیشنهادات، فایلهای هدیه رایگان و طرحهای تخفیف محصولات را در ایمیل خود دریافت کنید در خبرنامه ما عضو شوید.yes

           ایمیل شما نزد ما محفوظ است

logo-samandehi